Παιδιά Και Φύση: Τι Ρόλο Παίζει Στην Ανάπτυξή Τους; - Τα 16 πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε

Τα παιδιά που παίζουν συχνά στη φύση έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να διατηρούν ένα σταθερό βάρος, να έχουν καλή κυκλοφορία του αίματος αλλά και να λαμβάνουν αρκετή βιταμίνη D ώστε να «χτίσουν» δυνατά κόκαλα. Εκτός από όλα αυτά τα οφέλη, η επαφή τους με τους μικροοργανισμούς που ζουν στο φυσικό περιβάλλον είναι απαραίτητη για την οικοδόμηση ενός αποτελεσματικού ανοσοποιητικού συστήματος. Τα κάνει να συμπεριφέρονται καλύτερα

Ένα δάσος μπορεί να ενεργοποιήσει άψογα την φυσική τάση των παιδιών να ανακαλύψουν τον κόσμο γύρω τους, δίνοντάς τους μάλιστα την ευκαιρία να χρησιμοποιήσουν όλες τους τις αισθήσεις για αυτό το σκοπό. Έτσι, εκτός από τις γνωστικές δεξιότητες που αναπτύσσουν, ενισχύεται και ο συντονισμός των μεγάλων μυών του σώματός τους, αλλά και της κίνησης των ματιών και των χεριών τους. Τα βοηθά να συγκεντρωθούν

Η έλλειψη δομής και ο απρόβλεπτος χαρακτήρας του φυσικού περιβάλλοντος κάνει την παιδική φαντασία να καλπάσει. Και αυτό δεν είναι καθόλου ασήμαντο: Η ισχυρή φαντασία συνδέεται με τη δημιουργικότητα, την εξυπνάδα, την ανάπτυξη γνωστικών και κοινωνικών δεξιοτήτων, την κριτική σκέψη, τη δημιουργία στόχων και την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων.

Μέσα από τις ιστορίες που φτιάχνουν εξερευνούν σημαντικά θέματα και συναισθήματα όπως η αγάπη και η φροντίδα, το καλό και το κακό, η σχέση του ισχυρού και του αδύναμου, η απώλεια και η μοναξιά. Άλλες φορές προσπαθούν να ενσωματώσουν και να ερμηνεύσουν μέσα από το παιχνίδι των ρόλων γεγονότα της επικαιρότητας ή της καθημερινότητας τους. Συχνά επιχειρούν μέσα από τον εκάστοτε ρόλο να απαντήσουν σε ερωτήματα όπως «ποιος είμαι;», «τι μπορεί να γίνω;», «με τι μοιάζει αυτό;», «τι θα γίνει εάν...».

Τα παιχνίδια ρόλων,-δηλαδή η επιλογή φανταστικών χαρακτήρων και η ανάπτυξη ιστοριών, στις οποίες αυτοί πρωταγωνιστούν - είναι όμως για τα παιδιά κάτι παραπάνω από διασκέδαση. Είναι ένα σημαντικό και χρήσιμο μέσο μάθησης που συγχρόνως μπορεί να μας αποκαλύψει λιγότερο γνωστές πλευρές του χαρακτήρα ενός παιδιού (π.χ. ενός κατά τα άλλα ντροπαλού παιδιού).

Εάν έχετε μικρά παιδιά, πιθανότατα τα παραπάνω αποτελούν μέρος της καθημερινότητας σας, αφού τα παιδιά από τη φύση τους αγαπούν τα παιχνίδια ρόλων και τη δυνατότητα που αυτά τους δίνουν να μιμηθούν, να εκφραστούν και να φανταστούν χωρίς όρια.

Ενισχύει την υγεία Τα παιδιά που παίζουν συχνά στη φύση έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να διατηρούν ένα σταθερό βάρος, να έχουν καλή κυκλοφορία του αίματος αλλά και να λαμβάνουν αρκετή βιταμίνη D ώστε να «χτίσουν» δυνατά κόκαλα. Εκτός από όλα αυτά τα οφέλη, η επαφή τους με τους μικροοργανισμούς που ζουν στο φυσικό περιβάλλον είναι απαραίτητη για την οικοδόμηση ενός αποτελεσματικού ανοσοποιητικού συστήματος.

Παρέχει ευκαιρίες για εξερεύνηση Ένα δάσος μπορεί να ενεργοποιήσει άψογα την φυσική τάση των παιδιών να ανακαλύψουν τον κόσμο γύρω τους, δίνοντάς τους μάλιστα την ευκαιρία να χρησιμοποιήσουν όλες τους τις αισθήσεις για αυτό το σκοπό. Έτσι, εκτός από τις γνωστικές δεξιότητες που αναπτύσσουν, ενισχύεται και ο συντονισμός των μεγάλων μυών του σώματός τους, αλλά και της κίνησης των ματιών και των χεριών τους.

Η έλλειψη δομής και ο απρόβλεπτος χαρακτήρας του φυσικού περιβάλλοντος κάνει την παιδική φαντασία να καλπάσει. Και αυτό δεν είναι καθόλου ασήμαντο: Η ισχυρή φαντασία συνδέεται με τη δημιουργικότητα, την εξυπνάδα, την ανάπτυξη γνωστικών και κοινωνικών δεξιοτήτων, την κριτική σκέψη, τη δημιουργία στόχων και την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων.

Η σχετική έρευνα βρίσκεται στην αρχή της. Κι αυτό το τονίζει ο συγγραφέας. Διατυπώνει μάλιστα και μια εύλογη και αιχμηρή υπόθεση για την έλλειψη ερευνητικού ενδιαφέροντος για το θέμα «παιδί και φύση»: δεν υπάρχει οικονομικό ενδιαφέρον! Όταν το παιδί παίζει ελεύθερα στη φύση δεν είναι πελάτης κανενός. Σε αντίθεση με τις αμέτρητες δομημένες δραστηριότητες που του προσφέρουμε (παιδότοπο, σπορ, πάρτι με εμψυχωτές, κλπ.), από το ελεύθερο παιχνίδι στη φύση δεν αποκομίζει κανείς κέρδος.

Ο συγγραφέας ξεκαθαρίζει από την αρχή τα όρια του νεολογισμού του. Το «nature -deficit disorder» που προτείνει ως όρο, κατ’ αναλογία του τόσο διαδομένου πλέον «attention deficit disorder» (σύνδρομο ελλειμματικής προσοχής) δεν είναι ιατρικός όρος. Δεν μπορεί να διαγνωστεί ένα παιδί με αυτό το σύνδρομο. Ο όρος όμως αυτός περιγράφει τις συνέπειες που προκύπτουν από την ελλειμματική σχέση με τη φύση και, πιο συγκεκριμένα, από την έλλειψη ελεύθερου παιχνιδιού στη φύση.

Ειδικά προγράμματα που στοχεύουν στην αποκατάσταση της διαταραγμένης σχέσης του παιδιού με τη φύση, όπως το «Κανένα παιδί να μη μείνει μέσα» (No Child Left Indoors) εξαπλώνονται πλέον από τις ΗΠΑ σε όλη την Ευρώπη και δίνουν το μέτρο της επιρροής που άσκησε το συγκεκριμένο βιβλίο. Το οποίο συνεχίζει να επανεκδίδεται επικαιροποιημένο και εμπλουτισμένο με ιδέες για ανάληψη δράσης από γονείς, εκπαιδευτικούς, τοπικούς άρχοντες και επιχειρήσεις.

Ένα κοινωνικό φαινόμενο που σχετίζεται με συνθήκες έλλειψης ασφαλών δεσμών με το περιβάλλον στις οποίες μεγαλώνουν τα σημερινά παιδιά είναι και η αύξηση της βίας και της επιθετικότητας των ανηλίκων. Μάλιστα αυτά τα φαινόμενα παρατηρούνται πλέον όλο και συχνότερα και εντός της σχολικής κοινότητας η οποία προς το παρόν αδυνατεί να δώσει αποτελεσματική λύση αφού το φαινόμενο είναι πολυδιάστατο και πολυπαραγοντικής αιτιολογίας.

Το ανθρώπινο ον στην βρεφική του ηλικία είναι απολύτως εξαρτημένο για την επιβίωσή του από τους γονείς του και κυρίως από τη μητέρα του. Αυτή η εξάρτηση διαρκεί αρκετά έτη, έστω και αν η σημασία της φθίνει με το πέρασμα των χρόνων καταλήγοντας στο τέλος της εφηβείας στην ψυχοσυναισθηματική ανεξαρτησία του νέου ατόμου από τους γονείς του.

Κατά τη διάρκεια των δύο πρώτων χρόνων τα βρέφη και τα νήπια ακολουθούν τον πιο γρήγορο ρυθµό ανάπτυξης. Τo βάρος τους τριπλασιάζεται και το ύψος τους υπερδιπλασιάζεται. Η ανάπτυξη έχει ως αφετηρία το πάνω µέρος του σώµατος, το κεφάλι, και προχωρά προς τα κάτω. Μέχρι το τέλος της ηλικίας των 2 ετών το παιδί έχει κατακτήσει πλήρεις δεξιότητες κίνησης, οι οποίες είναι, σε γενικές γραµµές, δύο ειδών:

Το παιχνίδι είναι τόσο φυσική διαδικασία για τα παιδιά όσο και η ίδια τους η ανάπτυξη. Η σχέση του παιδιού µε το παιχνίδι είναι αµφίδροµη: όσο το παιδί παίζει αναπτύσσει δεξιότητες και όσο αναπτύσσεται βελτιώνει το παιχνίδι του. Πώς όµως και σε ποιους τοµείς βοηθά το παιχνίδι στην ανάπτυξη του παιδιού;


Δημοσίευση: 23/11/2019


. .